نوشته‌ها

ONBOARDING2c-300x258

شیوه های ارزیابی پیمایش

افراد در ابتدای پژوهش در مورد پاسخ‌های اول و شاید برخی از بازخوردهای مثبت در مورد پژوهشی که انجام داده اند فکر می کنند. اما قبل از شروع باید از درست بودن همه چیز در پژوهش خود مطمئن شوید. در این نوشته چهار راه بررسی پیمایش پیشنهاد می‌شود.
1. بررسی طراحی
بدیهی است که پرسیدن “سوال درست” موجب به دست آوردن پاسخ موردنظر شما خواهد شد، اما مطمئن شوید که نوع سوال صحیح را برای نوع تجزیه و تحلیلی که دنبال آن هستید انتخاب کرده اید. اگر نیاز به فیلتر کردن نتایج و تجزیه و تحلیل رفتار پاسخ دهندگان در یک نظرسنجی است، پرسشهای از نوع بسته موجب می شود بدون از دست دادن زمان به هدف خود دست یابید.
اگر نیاز به جمع آوری اطلاعات خاص با سوال از نوع باز مانند آدرس ایمیل و یا یک تاریخ و یا کد ملی است، مطمئن شوید که از فرمت خاص این نوع اطلاعات در نوع سوال استفاده کرده اید. این امکان در پرسشنامه آنلاین وجود دارد که فرمت دریافت اطلاعات تعیین شده و از دریافت اطلاعات نادرست جلوگیری شود. به عنوان مثال در پرسش از نوع “شماره” تنها اعداد مجاز به ورود هستند و همچنین فرمت آن در بخش خصوصیات قابل تنظیم است.
2. کاربرپسند بودن پیمایش
برخی از حرکت های هوشمندانه می تواند موجب کاربر پسند شدن و افزایش رغبت پاسخ دهندگان در پاسخ دادن به سوالات شود. یک لیست طولانی از سوالات موجب خستگی پاسخ‌ دهندگان خواهد شد. اگر پرسشنامه شما طولانی است می توانید در چند صفحه آن را تنظیم کنید. این باعث می شود افراد آسان تر به سوالات پاسخ دهند و رتبه پاسخ دهی افزایش می‌یابد.
همچنین تقسیم پرسشنامه به صفحات کوتاه متعدد و متناسب بودن نمایش آن در یک صفحه نمایش دستگاه تلفن همراه یک راه عالی برای جذابیت پاسخ دهندگان در تلفن همراه است. به این ترتیب، افراد مجبور به اسکرول کردن های بسیار برای پاسخ به پیمایش نخواهند بود.
برای تنظیم صفحات پرسشنامه در پرسشنامه آنلاین می توانید “جدا کننده صفحه” را انتخاب کنید و صفحات متعدد ایجاد کنید. با ایجاد صفحات متعدد قابلیت “نوار پیشرفت” یک دید از روند پیشرفت پاسخ به پاسخ دهندگان می دهد که موجب جذابیت بیشتر پرسشنامه خواهد شد.
همچنین برای کاربرپسندی بیشتر پرسشنامه مطمئن شوید پاسخ دهندگان فضای کافی برای پاسخ دادن به سوالات شما را خواهند داشت. با توجه به اندازه پاسخ مورد نظر میتوانید برای پاسخ های کوتاه از “متن تک خطی” و برای پاسخ های طولانی از “متن پاراگراف” استفاده کنید.
3. قابلیت ها را بشناسید
در یک نگاه نهایی ببینید که چه گزینه هایی موجب ارائه عالی پیمایش شما خواهد شد. اگر شما در حال ایجاد یک پیمایش برای شرکت خود هستید، اضافه کردن یک لوگو می تواند یک راه بسیار خوب برای برقراری ارتباط هویت نام تجاری و به دست آوردن اعتماد پاسخ دهندگان باشد.
4. تست کردن پیمایش
مرحله آخر زمان مبادله نقش است. ببینید که چگونه پرسشنامه پر خواهد شد و پاسخ دهندگان چه احساسی خواهند داشت. شما به راحتی می توانید پیمایش خود را قبل از ارسال تست کنید. با استفاده از لینک پرسشنامه، سوالات خود را مشاهده و تست کنید و در صورت نیاز تغییرات لازم را اعمال کنید. پس از تست شما به سادگی می توانید سوالات اضافی را حذف و یک پرسشنامه کامل داشته باشید. همچنین بعد از پاسخ دادن تستی به سوالات می توانید یک خروجی اکسل از نتایج بگیرید و خروجی پرسشنامه خود را مشاهده کنید. پاسخ دادن تستی به پرسشنامه موجب می شود که پاسخ های اضافی پاکسازی شود و شیوه های تجزیه و تحلیل پاسخ ها مورد بررسی قرار گیرد.

open-closed

مزایا و معایب استفاده از سوال باز در پرسشنامه

در پرسشنامه، معمولا دو نوع سوال باز و بسته وجود دارد. هر پرسشنامه می‌تواند شامل یک نوع یا هردونوع آن باشد. سوال باز یا سوال تشریحی به سوالی گفته می‌شود که پاسخهای آن به سادگی قابل پیش‌بینی نبوده و بعضا نمی‌توان مجموعه پاسخ‌های از قبل پیش‌بینی شده‌ای برای آن در نظر گرفت. در این نوع سوالات، پاسخگو مختار است تا پاسخ خود را به هر شکلی که مایل است تشریح نماید. در این نوشته، مزایا و معایب سوالهای باز را مورد بررسی قرار خواهیم داد با این توضیح که در پرسشنامه آنلاین امکان طراحی و ایجاد هر دونوع سوال باز و بسته وجود دارد.

مزایای سوال باز:
1. آزادی عمل پاسخگو در جواب دادن به سوالات. با استفاده از سوالات باز، محقق به اطلاعات بکر پاسخگو دست پیدا می‌کند.
2. پاسخگو می‌تواند تعداد نامحدودی از جواب‌های بالقوه را انتخاب و بنویسد. بدین ترتیب پراکندگی پاسخ‌ها زیاد است و می‌توان اطلاعات دست نخورده و غیرقابل پیش‌بینی برای محقق به دست آورد.
3. سوال باز برای تحقیقات اکتشافی مناسب‌تر و حتی الزامی می‌باشد.
4. به منظور تعیین دامنه، پاسخ‌ها در مراحل ابتدایی فرایند تحقیق بسیار مفید است.
5. سوال باز احتمال دریافت جواب‌های غیرقابل پیش‌بینی و پیشنهادات غیرمنتظره را افزایش می‌دهد.
6. پاسخ سوالات باز متنوع‌تر، گسترده‌تر و با اثرات واقعی بیشتری می‌باشد.
7. طراحی سوال باز بسیار آسان است.

معایب سوال باز:
1. چون پاسخگویان از سطوح مختلف آگاهی برخوردارند، ممکن است ماهیت هر سوال به تناسب سطح دانش آنها تغییر یابد
2. پاسخ سوالات بر خواننده اثر می‌گذارد. به طوریکه دونفر نمی‌توانند برداشت یکسانی از یک جواب داشته باشند. لذا حتما باید یک نفر همه جواب‌ها را بخواند و نتایج را استخراج و کدگذاری کند.
3. در سوالات باز، ممکن است پاسخهای نامربوط زیاد به چشم بخورد.
4. کدگذاری، استخراج، جدول‌بندی و تجزیه و تحلیل و تفسیر آنها دشوارتر است.
5. پاسخگو برای تکمیل سوال باز وقت، تلاش و فکر بیشتری نیاز دارد لذا ممکن است از پاسخگویی به سوالات منصرف شود.
6. سوال باز، هزینه‌بر و وقت‌گیرتر است.

در پستهای بعدی در مورد سوال بسته و مزایا و معایب آن توضیحاتی ارائه خواهد شد.

منبع: فنون تحقیق: پرسشنامه/ تالیف سیدحسن صانعی/ انتشارات اندیشمند

images (2)

رهنمودهایی در زمینه طراحی پرسشنامه های اینترنتی- بخش اول

تحقیقات متعدد انجام شده در زمینه طراحی و اجرای پیمایش های اینترنتی به دسته ای از قوانین در باب ساخت و اجرای کارآمد اینگونه پیمایش ها منجر شده است. برای طراحی یک پرسشنامه پیمایش وبی مؤثر، مواردی توصیه شده است که این پیشنهادها درباره چگونگی دستیابی به مزایای تحقیقات پیمایشی به وسیله رسانه های الکترونیکی، چگونگی آسان کردن ارائه (سوال ها) و چگونگی طراحی سازوکارهای ورودی آسان را ارائه می دهند. ما در چند بخش به آنها خواهیم پرداخت. بخش اول شامل موارد زیر است:

1. در هر صفحه فقط تعداد کمی سؤال را بیاورید. در هر صفحه تنها یک یا چند سوال را ارائه دهید تا پاسخگویان مجبور نباشند برای دیدن سوال بعدی بر روی صفحه رایانه بالا و پایین بروند. بالا و پایین رفتن زیاد باعث خستگی پاسخگویان می شود و صفحات وبی طولانی این حس را ایجاد می کنند که پرسشنامه تحقیق خیلی طولانی است و هر دوی این موارد ظرفیت تأثیرگذاری منفی بر میزان پاسخگویی را دارند. با این حال، شواهد اولیه حاکی از آن است که وقتی چندین سوال بر روی یک صفحه ظاهر می شوند، پاسخگویان، پاسخ های خود را به یک سوال با توجه به سوال های دیگر بیان می کنند و برخی پاسخگویان قبل از اینکه به اولین سؤال یک صفحه پاسخ دهند، سوالات دیگر آن صفحه را می خوانند. این مسئله بر این امر اشاره دارد که چنانکه پژوهشگران موافق چنین رفتاری باشند، باید سوال ها را بر روی یک صفحه بیاورند و اگر بخواهند دچار مشکل نشوند، باید آنها را روی صفحات جداگانه ارائه دهند. همچنین، اگر تنها از یک صفحه یا چند صفحه برای پیمایش هایی که پرسشنامه های کوتاه دارند استفاده شود، آنگاه امکان دست کشیدن پاسخگویان از پرکردن پرسشنامه (یعنی پاسخگویی را شروع کنند ولی آن را به پایان نرسانند) به حداقل می رسد؛ در حالی که استفاده از تنها یک صفحه و اجبار پاسخگویان به بالا و پایین رفتن در صفحه یک پیمایش طولانی، امکان دست کشیدن از پاسخگویی را افزایش می دهد.

2. سؤال های غیرضروری را حذف کنید. از طرح سوالاتی که خود رایانه می تواند آنها را معین کند مثل تاریخی که پرسشنامه پرشده است، خودداری کنید.

3. از گرافیک کمتر استفاده کنید. در یک پیمایش وبی، گرافیک سرعت دانلود صفحه وب را خیلی کند می کند؛ دانلود کند باعث می شود که برخی از پاسخگویان خسته شوند و در نتیجه میزان پاسخگویی کاهش یابد.

4. مواظب باشید که پاسخگویان ممکن است با کمک گرافیک، سؤال ها را تفسیر کنند. گرچه باید از کاربرد نمودار های غیرضروری اجتناب کرد، ولی گاهی یک تصویر، هزار برابر کلمات ارزش دارد. اما وقتی از تصویری استفاده می کنید این نکته را در ذهن داشته باشید که پاسخگویان از زمینه تصویر برای تفسیر و تعبیر پاسخگویی کمک می گیرند. باید توجه داشت که تصویر معنای موردنیاز سوال را تغییر ندهد.

5. گزینه های پاسخ را محدود کنید تا خطاهای پاسخگویی کاهش یابد. در پیمایش های وبی از دو ابزار در صفحه وب برای محدود کردن انتخاب های پاسخگویان استفاده می شود: دکمه های رادیویی و فهرست های پایین افتادنی. از هر دوی این ابزار در سؤال های چند گزینه ای که پاسخگو فقط می تواند یک گزینه را انتخاب کند، استفاده می شود. دکمه های رادیویی هنگامی که گزینه ها نسبتاً کم باشند کاربرد دارند؛ زیرا بقیه گزینه ها خود به خود با انتخاب یک گزینه از دور انتخاب بیرون می روند و این دکمه ها بر این قانون صحه می گذارند که نمی توان بیش از یک پاسخ به سوال داد. از فهرست های پایین افتادنی زمانی استفاده می شود که تعداد گزینه های بالقوه زیاد باشد.

منبع: اجرای تحقیقات پیمایشی به وسیله ای میل و وب، متیوس شون لاو و دیگران، ترجمه رضا فاضل. مرکز تحقیقات صدا و سیما، 1385.

Q&A

جنبه‌های مثبت و منفی ضروری کردن پاسخها در پرسشنامه آنلاین

فرض کنید شما پرسشنامه خود را تهیه کرده‌اید و آماده اجرای آن هستید. اما یک نکته ظریف وجود دارد: اگر بعضی از پاسخ دهندگان از پاسخ به بعضی سوالات شما امتناع ورزند چه خواهید کرد؟ خب پاسخ ساده است. راه حلی برای این مورد در پرسشنامه آنلاین وجود دارد. در هنگام طراحی پرسشنامه در تنظیمات پرسش مورد نظر، پاسخ دادن به این سوال را ضروری کنید. یعنی بدون پاسخ دادن به سوال امکان ارسال پرسشنامه یا حتی ورود به صفحات بعدی (در پرسشنامه‌های چند صفحه‌ای) وجود نداشته باشد.

اما صبر کنید. مشکل به این سادگی حل نمی شود: پژوهشها نشان می‌دهد ضروری کردن پاسخهای پرسشنامه، جنبه‌های منفی هم دارد. فرض کنید در پرسشنامه‌تان این سوال را مطرح کرده‌اید: “دوچرخه شما چه رنگی است؟” و پاسخ به این سوال را ضروری در نظر می‌گیرید. حال اگر کاربر شما اصلا دوچرخه نداشته باشد پاسخ دادن به پرسشنامه شما برای او اذیت کننده است و ممکن است از پاسخ دادن به تمام سوالات منصرف شود.

همچنین اگر شما سوالات شخصی در پرسشنامه مطرح کنید که کاربر شما مایل به پاسخ دادن به آن نباشد، آن موقع تکلیف چیست؟ تحقیقات جدید نشان داده است که 35 درصد از کاربران زمانی که مجبور شوند به سوالات شخصی و محرمانه پاسخ دهند، از پاسخ دادن به کل سوالات منصرف می‌شوند. مشکل دیگر این است که اگر کاربر شما مجبور به پاسخ دادن به سوالات شخصی و محرمانه باشد ممکن است پاسخ نادرست بدهد.

بنابراین پیشنهاد می‌شود اولا در مورد اینکه پاسخ به تمام سوالات را ضروری کنید، تامل بیشتری به خرج دهید و ثانیا اگر قصد دارید این گزینه را در دستور کار خود قرار دهید بهتر است در گزینه‌های این نوع سوالات از واژه‌هایی مانند “نمی‌دانم” یا “مایلم به این سوال پاسخ ندهم” استفاده کنید.

va

اعتبار اندازه گیری (روایی) ابزار اندازه گیری

مفهوم اعتبار یا روایی (Validity) به این سوال پاسخ می‌دهد که ابزار اندازه گیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را می سنجد. بدون آگاهی از اعتبار ابزار اندازه گیری نمی‌توان به دقت داده های حاصل از آن اطمینان داشت. ابزار اندازه گیری ممکن است برای اندازه گیری یک خصیصه ویژه دارای اعتبار باشد، در حالی که برای سنجش همان خصیصه بر روی جامعه دیگر از هیچ گونه اعتباری برخوردار نباشد.

برای مثال یک آزمون ریاضی ممکن است برای سنجش توانایی ریاضی دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی از اعتبار لازم برخوردار باشد اما برای سنجش توانایی ریاضی دانش آموزان پایه سوم راهنمایی فاقد اعتبار باشد. روش های متعددی برای تعیین اعتبار ابزار اندازه گیری وجود دارد که در این جا به اختصار در مورد هر یک توضیح داده خواهد شد؛

الف) اعتبار محتوا: اعتبار محتوا نوعی اعتبار است که معمولا برای بررسی اجزای تشکیل دهنده یک ابزار اندازه گیری به کار برده می‌شود. به عنوان مثال برای یک آزمون پیشرفت تحصیلی باید اعتبار محتوای آن را مورد نظر قرار داد. اعتبار محتوای یک ابزار اندازه گیری به سوال های تشکیل دهنده آن بستگی دارد. اگر سوال های ابزار معرف وپژگی ها و مهارت های ویژه ای باشد که محقق قصد اندازه گیری آن‌ها را داشته باشد، آزمون دارای اعتبار محتوا است. برای اطمینان از اعتبار محتوا، باید در موقع ساختن ابزار (مانند طراحی پرسشنامه) چنان عمل کرد که سوال های تشکیل دهنده ابزار معرف قسمت های محتوای انتخاب شده باشد. بنابراین اعتبار محتوا ویژگی ساختاری ابزار است که همزمان با تدوین آزمون در آن تنیده می‌شود. اعتبار محتوای یک آزمون معمولا توسط افرادی متخصص در موضوع مورد مطالعه تعیین می‌شود. از این رو اعتبار محتوا به قضاوت داوران بستگی دارد.

ب) اعتبار ملاکی: اعتبار ملاکی عبارتست از کارآمدی یک ابزار اندازه گیری در پیش بینی رفتار یک فرد در موقعیت های خاص. برای این منظور عملکرد هر فرد در آزمون با یک ملاک مقایسه می‌شود. به عبارت دیگر اعتبار ملاکی یک ابزار اندازه گیری عبارتست از همبستگی بین نمرات آزمون و نمره ملاک. اعتبار ملاکی بر دو نوع است:

1- اعتبار پیش بین    ،    2- اعتبار همزمان

1-اعتبار پیش بین: در اندازه گیری های روانی- تربیتی، اعتبار پیش بین عبارتست از بررسی رابطه نمره های آزمونی که برخی ویژگی ها را می سنجد و آن چه ادعای پیش بینی آن را دارد. اعتبار پیش بین می‌تواند به وسیله رابطه عملکرد در یک آزمون با آزمون ملاک رفتاری به دست آید. به عبارت دیگر ضریب همبستگی نمره های حاصل از اجرای آزمون با نمره های متغیر ملاک، نمایانگر اعتبار پیش بین است.

2- اعتبار همزمان: اعتبار همزمان در مواردی به کار می‌رود که داده های حاصله از دو اندازه گیری در یک زمان در دسترس باشد. در این گونه موارد عملکرد در یک آزمون به عملکرد در آزمون دیگر مرتبط می‌گردد. این فرایند اعتبار همزمان نامیده می‌شود. اعتبار همزمان در مواردی محاسبه می‌شود که هدف جانشین کردن یک ابزار اندازه گیری به جای ابزار دیگری باشد. این امر بیشتر به علت ملاحظات مربوط به سهولت اجرای آزمون یا جانشین کردن یک آزمون کوتاهتر به جای یک آزمون طویل تر است. در این مورد نیز ضریب همبستگی بین نمره های حاصل از اجرای آزمون با نمره های بدست آمده از اجرای آزمون دیگر یا اندازه های حاصل از اندازه گیری دیگری که همزمان به عمل آمده است به عنوان میزان اعتبار اندازه گیری به کار می‌رود.

ج) اعتبار سازه: اعتبار سازه  یک ابزار اندازه گیری نمایانگر آن است که ابزار اندازه گیری تا چه اندازه یک سازه یا خصیصه ای را که مبنای  نظری دارد می سنجد. در بررسی اعتبار سازه باید به تدوین فرضیه هایی درباره مفاهیم اندازه گیری شده، آزمودن این فرضیه ها و محاسبه همبستگی نتایج با اندازه گیری اولیه پرداخت. اگر ضریب همبستگی حاصله بالا باشد اعتبار سازه افزایش می‌یابد ولی اگر همبستگی معنی دار نباشد علت را می‌توان به عوامل زیر نسبت داد:

1- جمع آوری داده ها با اشکال همراه بوده است.

2- پیش بینی و فرضیه ها غلط بوده است.

3- ابزار، خصیصه مورد نظر را اندازه گیری نمی‌کند.

اگر چه فرایند برقراری اعتبار سازه امر بی انتهایی است ولی محقق یا سازنده آزمون می‌تواند اعتبار سازه یک آزمون را در موقعیت های خاص نشان دهد.

از جمله شیوه هایی که برای تعیین اعتبار سازه به کار می‌رود موارد زیر است:

1- تفاوت های گروهی: اگر نظریه ای تفاوتی را بین گروهها (یا هیچ تفاوتی را) در نمرات آزمون پیش بینی کند، آزمونی که این تفاوت را نشان دهد (یا ندهد) دارای اعتبار سازه است. برای مثال پیش بینی می‌شود که کودکان و بزرگسالان در بلوغ اجتماعی با هم تفاوت دارند. بنابراین اگر آزمونی که برای اندازه گیری خصیصه بلوغ اجتماعی ساخته شده باشد، تفاوت معنی داری را بین کودکان و بزرگسالان نشان دهد دارای اعتبار سازه است.

2- تغییرات: چنانچه  نظریه ای پیش بینی کند که خصیصه مورد اندازه گیری تحت تاثیر زمان یا مداخله آزمایشی قرار می گیرد، اگر نمرات آزمون این تاثیر را نشان دهد داراری اعتبار سازه است.  برای مثال اگر آزمونی مهارت های کلامی را می سنجد باید با افزایش سن آزمودنی ها نمرات افزایش یابد، یا اگر مداخله اجتماعی برای پرورش این مهارت ها صورت گرفته باشد نمرات پیش آزمون و پس آزمون باید تغییرات معنی داری را نشان دهد.

3- اعتبار همگرا و واگرا (تشخیصی): هر گاه یک یا چند خصیصه از طریق دو یا چند روش اندازه گیری شوند همبستگی بین این اندازه گیری ها دو شاخص مهم اعتبار را فراهم می آورد. اگر همبستگی بین نمرات آزمون هایی که خصیصه واحدی را اندازه گیری می‌کند بالا باشد، آزمون ها دارای اعتبار همگرا می‌باشد. چنانچه همبستگی بین آزمون هایی که خصیصه های متفاوتی را اندازه گیری می‌کند پایین باشد، آزمون ها دارای اعبتار تشخیصی یا واگرا است.

د) اعتبار عاملی: اعتبار عاملی صورتی از اعتبار سازه است که از طریق تحلیل عاملی به دست می‌آید. یک عامل، یک متغیر فرضی (سازه) است که نمرات مشاهده شده را در یک یا چند متغیر تحت تاثیر قرار می‌دهد. هر گاه تحلیل عاملی روی یک ماتریس همبستگی صورت گیرد آزمون هایی که تحت تاثیر عوامل خاصی قرار گرفته دارای بار عاملی بالا در آن عامل است.

منبع: کتاب روش های تحقیق در علوم رفتاری، تالیف دکتر زهره سرمد، عباس بازرگان و الهه حجازی. 1376، موسسه نشر آگه، تهران.

porseshnameonlie

مقیاسهای اندازه گیری نگرشها

برای اندازه گیری نگرشها می توان از مقیاسهایی استفاده نمود که مهمترین آنها عبارتند از:
الف) مقیاس لیکرت (Likert style): یکی از رایج ترین مقیاسهای اندازه گیری است. این مقیاس از مجموعه ای منظم از گویه ها (عبارات) که به ترتیب خاصی تدوین شده، ساخته می شود. این گویه ها حالات خاصی از پدیده مورد انداره گیری را به صورت گویه هایی که از لحاظ اندازه گیری دارای وزن های مساوی است، عرضه می کند. پاسخ دهنده میزان موافقت خود را با هر یک از این عبارات در مقیاس درجه بندی شده که معمولا از یک تا پنج (یا هفت) درجه است، نشان می دهد. سپس پاسخ آزمودنی به هر یک از گویه ها از نظر عددی (رتبه) ارزش گذاری می شود. حاصل جمع عددی این ارزشها نمره آزمودنی را در این مقیاس به دست می دهد. امروزه اکثر پرسشنامه ها دارای مقیاس لیکرت هستند.
ب) مقیاس افتراق معنایی (Semantic Differential Scale): در این مقیاس از پاسخ دهنده خواسته می شود تا مفهومی را روی یک مقیاس دوقطبی هفت درجه ای علامت گذاری کند. در دو قطب مقیاس دو صفت متضاد با هم قرار دارند.
ج) مقیاس ثرستون (Thurston scale): در این مقیاس از پاسخ دهنده خواسته می شود تا تمام مواردی را که با آنها موافق است، علامت بزند. امتیاز هر فرد در این مقیاس بوسیله تعداد گویه هایی که با آنها موافق است تعیین می شود.
د) مقیاس گاتمن (Gatman): در این مقیاس گویه ها بر حسب دشواری، پیچیدگی یا ارزش وزنی مرتب می شوند و موافقت یا تایید یک گویه، موافقت با سایر گویه های کم وزن تر را به دنبال دارد. این ویژگی “تراکمی بودن” مقیاس گاتمن، امکان می دهد تا با داشتن امتیاز کلی فرد نمره وی را در هر گویه پیش بینی نماییم.

ه) مقیاس فاصله اجتماعی بوگاردوس (Bogardos): در این مقیاس گویه ها به صورت موقعیت های فرضی به ترتیب که معرف فاصله اجتماعی باشد، ارائه می شود. مقیاس بوگاردوس نوعی مقیاس سنجش نگرش است که در بررسی نگرش نسبت به گروههای قومی – نژادی، طبقات اجتماعی، گروههای مذهبی و حرفه ای مورد استفاده قرار می گیرد. پیش فرض این مقیاس آن است که هر چه فرد پیشداوری بیشتری در مورد یک گروه ویژه داشته باشد، فاصله اجتماعی بین او و اعضای گروه بیشتر خواهد بود.

منبع: سازمان و مدیریت: رویکردی پژوهشی نوشته سیدمحمد مقیمی

respondents

انواع پاسخ دهندگان Optimizers vs. satisficers

دو نوع پاسخ دهنده برای سوالات شما وجود دارد:

پاسخ دهندگانی که پاسخهای “بهینه” به سوالات شما می‌دهند  (Optimizers) و پاسخ دهندگانی که “رضایت حداقلی” را فراهم می‌کنند (satisficers).

نوع اول را می‌توان در گروه “پاسخ دهندگان خوب” دسته‌بندی کرد. آنها زمان کافی اختصاص می‌دهند تا سوالات را به دقت بخوانند و بهترین پاسخ را به آنها بدهند.

نوع دوم پاسخ دهندگان “عالی نیستند”. آنها کمترین تلاش را برای پاسخ دادن به سوالات می‌کنند و پاسخهایشان با حدس و گمان همراه است و کمتر دقت را چاشنی کار خود می‌کنند. ضمن اینکه این دسته از پاسخ دهندگان تفکر عمیقی در مورد سوالات انجام نمی‌دهند.

در مطالب بعدی در مورد نحوه تشویق کاربران برای ارائه پاسخهای دقیق، مطالبی ارائه خواهیم کرد.

sampling

نکات مهم برای طراحی پرسشنامه خوب و کارا

رعایت نکات زیر در طراحی و تدوین پرسشنامه خوب و کارا ضروری می‌باشد:

1. قبل از طرح سوال و پرسشنامه، باید به دنبال اهداف تحقیق و شناسایی اقلام اطلاعاتی مورد نیاز پروژه تحقیقاتی رفت. سپس بر مبنای آن به طرح سوال پرداخت. لذا لازمه طراحی پرسشنامه، شناخت مسئله و موضوعی است که مطالعه، بررسی و حل آن را بر عهده گرفته است. بنابراین تا محققی دقیقا نداند که چه می‌خواهد و دنبال چه می‌گردد در طراحی پرسشنامه مطلوب موفق نخواهد شد. در نتیجه هر چه بیان اهداف تحقیق واضحتر و صریح تر باشد تنظیم پرسشنامه ساده‌تر است.

2. هدف تحقیق باید همواره در پرسشنامه مراعات شود. بدین معنا که بر اساس هدف تحقیق، متغیرهایی که باید اندازه‌گیری شوند را مشخص کرده و سوالاتی متناسب با اندازه‌گیری این متغیرها، طراحی و پیش‌بینی نمود.

3. پرسشنامه خود را حتما برای چند نفر از نزدیکان ارسال کنید تا با تکمیل و امتحان آن، سوالات روان‌تر و شیواتر شود. لذا صرف وقت برای تصحیح و بهتر نمودن پرسشنامه (قبل از اجرای عملیات میدانی) اهمیت فراوانی دارد و نباید آن را کار بیهوده و اتلاف وقت دانست. زیرا پس از آغاز عملیات میدانی، تصحیح پرسشنامه دیگر امکان پذیر نیست (هر چند در پرسشنامه آنلاین امکان تصحیح پرسشنامه در هر مرحله وجود دارد اما این امر ممکن است چندگانگی در پاسخها را به همراه داشته باشد و برای پژوهشگر ابهاماتی را بوجود خواهد آورد)

4. معمولا بخش اول پرسشنام را سوالات شناسنامه‌ای یا زمینه‌ای مثل سن، جنس، شغل، تحصیلات، مذهب، نژاد، وضعیت نظام وظیفه، وضعیت تاهل تشکیل می‌دهد. حتی‌الامکان باید تلاش نمود که در این قسمت سوالات متعددی پرسیده نشود. زیرا اولا موجب طولانی‌تر شدن پرسشنامه می‌شود. ثانیا ممکن است پاسخگو احساس نماید که سوالات بی‌ربط است و لذا آن را دخالت در امور خصوصی خود تلقی نماید. به هر حال در صورت استفاده از سوالات زمینه‌ای، حتی‌الامکان باید گزینه‌های آن جامع و استاندارد در نظر گرفته شود.

5. پرسشنامه طولانی یا پرسشنامه با سوالات نامربوط، هم برای مصاحبه‌گر و هم برای مصاحبه شونده دلسرد کننده است. لذا طولانی بودن حجم پرسشنامه علاوه بر اینکه در بی‌حوصلگی، خستگی و عدم تمایل به همکاری مصاحبه‌گر و پاسخگو موثر است، در نرخ امتنان از پاسخگویی و نیز کیفیت یافته‌ها تاثیر می‌گذارد. بنابراین می‌توان گفت پرسشنامه هرچقدر کوچکتر باشد، تمایل و رغبت مصاحبه‌گر و پاسخگو به انجام آن بیشتر است. در شرایط ساده و معمولی زمان تکمیل و مصاحبه نباید بیشتر از 30 دقیقه به طول انجامد (در پرسشنامه‌هایی که به صورت مصاحبه‌ای نیست و خود شخص اقدام به پرسشنامه می‌کند این زمان باید به نصف تقلیل یابد) باید توجه داشت که در مصاحبه طولانی ممکن است اختلالاتی بوجود آید.

6. تعداد سوالات پرسشنامه نیز نباید آنقدر زیاد باشد که پاسخگو حوصله و توانایی ادامه پاسخگویی را نداشته باشد یا پرسشگر حوصله پرسیدن آنها را نداشته باشد. بنابراین با شرط دستیابی به اطلاعات مورد نیاز تحقیق، تعداد سوالات پرسشنامه در حداقل ممکن الزامی است.

7. هر پرسشنامه باید از نظر بزرگی و میدان عمل محدود به موضوع و هدف مطالعه باشد. در نتیجه چون نباید از چیزهای دیگری جز موضوع خود بپرسد، زمان تکمیل آن هم نباید طولانی شود.

8. ماهیت پرسشنامه‌ها محرمانه بودن آنهاست. لذا حتی‌الامکان سعی شود از پرسشنامه‌های بی نام و نشان (برای پاسخگو) استفاده شود تا ضمن حفظ محرمانه بودن آنها، پاسخهای عینی تر و دقیق‌تری به دست آید. به همین دلیل نباید از پاسخگو خواسته شود که پرسشنامه را امضا نماید. ولی چنانچه مجبور به این کار هستید، به وی اطمینان کافی داده شود که این پرسشنامه کاملا محرمانه خواهد ماند و به هیچ وجه، موقعیت اجتماعی، شغلی و امنیتی پاسخگو را تهدید نخواهد کرد.

9. پرسشنامه باید دارای ظاهری زیبا، آراسته، جذاب، منظم باشد. در نظر گرفتن حاشیه کافی و مناسب بین سوالات می‌تواند بر جذابیت و زیبایی پرسشنامه بیفزاید. استفاده از تم و نیز تغییرات رنگ‌بندی آن در پرسشنامه آنلاین می‌تواند ظاهر پرسشنامه شما را زیباتر کند.

10. به منظور بالا بردن میزان همکاری و نیز افزایش پاسخ افراد جامعه ضروری است که پروژه تحقیقاتی را به تایید یک سازمان یا موسسه رسمی ذیصلاح رسانده و عنوان آن سازمان یا موسسه در بالای پرسشنامه درج شود.

11. پرسشنامه را حتما با یک سوال باز ختم کنید. برای مثال: “آیا موضوع ناگفته دیگری وجود دارد که مایل باشید درباره آن مطلبی بنویسید؟” وجود این سوال برای آنهایی که احساس می‌کنند نکته اصلی و واقعی پرسشنامه مفقود است و پرسشنامه نتوانسته رضایت آنها را جلب کند، این امکان را فراهم می‌کند تا درباره موضوع مورد بحث و مطالب جالب مربوطه با محقق و مجری طرح سخن بگویند. بسیاری از اوقات می‌توان نکات مفید و ارزشمندی را در این پاسخ‌ها یافت و در آینده از آنها استفاده نمود. در حقیقت می‌توان پیشنهاد تحقیقات بعدی خود را از لابلای پاسخ همین سوالات پیدا نمود.

منبع: فنون تحقیق: پرسشنامه. تالیف سید حسن صانعی. انتشارات اندیشمند

irancel

نظرسنجی ایرانسل از کاربران خود توسط پرسشنامه آنلاین

در هفته گذشته یکی از شرکتهای وابسته به ایرانسل یک نظرسنجی در مورد خدمات ایرانسل توسط سایت پرسشنامه آنلاین ترتیب داد. این نظرسنجی به صورت پیامک انبوه به 13 میلیون و هفتصدهزار مخاطب ایرانسل ارسال شد و لینک پرسشنامه در اختیار آنها قرار گرفت. نهایتا ظرف مدت دو روز 7450 نفر این پرسشنامه را به صورت کامل پر کردند و نتایج این نظرسنجی که یک منبع ارزشمند برای بررسی نظرات کاربران ایرانسل بود، به صورت خروجی اکسل در اختیار شرکت مزبور قرار گرفت.

لینک پرسشنامه:

http://irancell.porseshnameonline.com

telegram

به کانال تلگرام پرسشنامه آنلاین بپیوندید

یه پیشنهاد خوب:

با پیوستن به کانال تلگرام پرسشنامه آنلاین ضمن اطلاع از جدیدترین مطالب و اخبار پرسشنامه آنلاین، و نیز مشاهده جدیدترین پرسشنامه های اجرا شده توسط پرسشنامه آنلاین، از کد تخفیف ده درصدی برای خرید طرحهای پرسشنامه آنلاین بهره مند شوید.

https://telegram.me/joinchat/AheD5jvmnFRojHbLIEildQ
telegram.me/porseshnameonline