نوشته‌ها

comments

رهنمودهایی در زمینه طراحی پرسشنامه های اینترنتی- بخش دوم

برای طراحی یک پرسشنامه پیمایش وبی مؤثر، مواردی توصیه شده است که این پیشنهادها درباره چگونگی دستیابی به مزایای تحقیقات پیمایشی به وسیله رسانه های الکترونیکی، چگونگی آسان کردن ارائه (سوال ها) و چگونگی طراحی سازوکارهای ورودی آسان را ارائه می دهند. در بخش اول تعدادی از این رهنمودها معرفی شدند. بخش دوم شامل موارد زیر است:

1. تنها در موقعیت های نادر جواب های اجباری بخواهید. در پیمایش های اینترنتی، می توان پاسخگو را وادار کرد که بدون پاسخگویی به یک سؤال یا کامل کردن یک بخش، به سراغ سؤال های بعدی نرود. تحت فشار گذاشتن پاسخگویان برای پاسخگویی تنها باید در موقعیت های نادر صورت گیرد، زیرا ممکن است پاسخگو عصبانی شود و بطور دیمی به سوال پاسخ دهد ، یا برای اینکه به صفحه بعد برود، عمداً پاسخ اشتباهی بدهد و یا اصلاً به پرسشنامه پاسخ ندهد. یک استثنا در مورد این قاعده سؤال های غربالی است که قبل از شروع پیمایش واقعی باید به آنها پاسخ داده شود. مزیت اجبار به پاسخگویی این است که محقق با داده های ناقص (یعنی سؤال های بی پاسخ) روبه رو نمی شود، ولی افزایش تعداد بی پاسخی واحد این مزیت را خنثی می کند.

2. پیام های اخطار یا خطا را تا آنجا که ممکن است روشن بیان کنید. در حالت آرمانی ، یک پیام خطا باید درست بالا یا زیر سؤال بی پاسخ یا سؤالی که پاسخ نادرست به آن داده شده، آورده شود. دست کم، پیام خطا باید در جای مشخصی که خطا به وقوع می پیوندد باشد و در صورت امکان، ماهیت اشتباه ذکر شود. هدایت مجدد پاسخگو به صفحه دیگری که برای مثال می گوید «در صفحه قبل خطایی وجود دارد » یا نمایش کدهای پنهان و گیج کننده خطا، کار درستی نیست.

3. نمایانگرهایی برای روند پیشرفت (پاسخگویی به) پیمایش ارائه کنید. در پیمایش پستی، پاسخگو می تواند به راحتی صفحات پرسشنامه را ورق بزند و ببیند تا آن لحظه چقدر از پرسشنامه کامل شده است. بدون داشتن توانایی مشاهده صفحات برنامه یا داشتن وسایل دیگر تعیین میزان اجرای پیمایش ممکن است معلوم شود که پیمایش جریان بی پایانی از سوال ها را دارد. در این حالت، وجود نمایانگرهای تصویری که روند پیشرفت کار را نشان می دهد بسیار مفید خواهد بود.

4. پاسخگویانی را که در آزمون غربالگری رد می شوند، با دقت کنترل کنید. با توجه به ماهیت پیمایش و جمعیت پاسخگو، دسترسی به پیمایش وبی را می توان منوط به پاسخگویی به سؤال های غربالی توسط پاسخگو کرد. برخلاف پیمایش های پستی، پاسخگویانی که به علت رد شدن در پاسخگویی به سوال های غربالی شرایط لازم را برای شرکت در پیمایش وبی ندارند، شاید حتی از خواندن پرسشنامه تحقیق نیز محروم شوند. دو رویکرد ممکن در این مورد عبارتند از:کنار گذاشته شدن پاسخگویان به محض اینکه در پاسخگویی به یک سوال غربالی رد می شوند، یا اجازه یافتن تمام پاسخگویان برای تکمیل کل پرسشنامه و سپس حذف پاسخگویانی که شرایط لازم را ندارند.

5.در قبال پاسخگویی، به پاسخگویان چیزی بدهید. نشان داده شده که مشوق ها باعث افزایش میزان پاسخگویی می شوند. در آن دسته از پیمایش های اینترنتی که از یک ارتباط پستی مقدماتی استفاده نمی شود، مشوق می تواند شامل وجه نقد الکترونیکی یا هدیه الکترونیکی باشد که مجوز خوبی است برای خرید کردن از یک خرده فروش اینترنتی، و یا ممکن است شامل قرعه کشی های گوناگون باشد. اینکه تا چه حد مشوق های پیمایش پستی قابل انتقال به پیمایش های اینترنتی است، هنوز برای ما ناشناخته است. در پیمایش های پستی اگر مشوق ها قبل از تکمیل پرسشنامه به پاسخگو داده شوند بهتر عمل می کنند تا بعد از آن. راه کاملاً متفاوت دیگری برای دادن پاداش به پاسخگویان، ارسال نتایج پیمایش بعد از تمام شدن پیمایش به وسیله ای میل است.

6. از ظرفیت های نمایشی رسانه بیشترین استفاده را بکنید. اختیارات ما در ارائه پیمایش برگه ای محدود است. عموماً، پرسشنامه ها برای صرفه جویی در هزینه، سیاه و سفید چاپ می شوند، توضیحات و راهنمایی های خاص باید به حداقل برسند تا طول یک پرسشنامه (یا برای اطمینان از اینکه پرسشنامه خیلی طولانی به کار نمی آید) کم شود، و سؤال ها نیز به صورت متوالی ارائه می شوند. پیمایش های اینترنتی لزوماً نه این محدودیت ها را دارند و نه مجبورند که از همردیف های برگه ای خود تقلید کنند. مثلاً:

  • می توان از فرا متن (شامل فرااتصال هایی به سایر متون است) برای اتصال صفحات help به توضیحات و تعاریف مشروح استفاده کرد؛ بنابراین با استفاده از فرامتن، منابع بیشتری در اختیار پاسخگو قرار می گیرد، بدون اینکه طول ظاهری پرسشنامه پیمایش افزایش یابد.
  • با هزینه کم یا بدون هیچ هزینه اضافی می توان از رنگ استفاده کرد و هنگامی که رنگ متناسب به کار گرفته شود می تواند راهنماهای بصری ارائه کند که این امر نیز به نوبه خود فرآیند پیمایش را ساده می سازد.
  • برای وب می توان یک رشته کارهای تعاملی را برنامه ریزی کرد، ولی در زمینه تلفن و پست چنین کاری به راحتی قابل اجرا نیست. مثلا ، می شود از پاسخگو خواسته شود که یک وب سایت را به عنوان بخشی از فرایند پیمایش به دقت مرور کند و سپس با توجه به تجربیات یا آنچه که از آن کسب کرده است به سوال ها پاسخ دهد. چنین پاسخ هایی می تواند یک پژوهشگر را قادر سازد تا درباره چگونگی ساخت کاراتر وب سایت ها آگاهی هایی را کسب کند.

اجرای تحقیقات پیمایشی به وسیله ای میل و وب، متیوس شون لاو، ترجمه رضا فاضل. مرکز تحقیقات صدا و سیما، 1385.